Dolar Endeksi Nedir? Nasıl Hesaplanır? Nasıl Yorumlanır?

Dolar fiyatları dolar endeksinin de etkisiyle düşebilir ya da yükselebilir. Bu nedenle dolar endeksi nedir bilinmesi gerekmekte. Dolar yatırımı yapmak istiyorsanız, mutlaka dolar endeksini öğrenin derim.

Sizlere bu yazımda dolar endeksi ile ilgili bilinmesi gereken her şeyi anlatacağım. Dolar yorumları yapılırken bu endeksin de kullanıldığını görebiliriz. Endeksin nasıl yorumlanacağını da sizlere göstereceğim.

Dolar Endeksi Nedir?

Dolar endeksinde ABD dolarından bahsettiğimi söyleyerek konuma başlamak isterim. Çünkü birçok ülke kendi dolarını kullanmakta. Dolar endeksinde, ABD dolarının en çok ticarette olduğu para birimlerine karşı değeri ölçülmektedir.

Bu para birimleri bir sepete alınmakta ve değer ölçümü yapılmakta. Endeksin içine dahil olan 6 adet para birimi bulunuyor. Bu para birimleriyle ABD dolarının takası çok yapılmaktadır.

Peki hangi para birimleri endekse dahil? Euro, Sterlin, Japon Yeni, Kanada Doları, İsviçre Frangı ve İsveç Kronu endeksin içine dahil olan para birimleridir.

Endeks kullanılmaya başladığı dönemde az önce verdiğim para birimleri, dolarla en çok takas halindeydi. Günümüzde takası yüksek olan para birimlerinin bazılarında değişiklik oldu ancak endekste buna göre bir güncelleme yapılmadı.

Günümüzde İsveç Kronu ve İsviçre Frangı’dan daha çok Çin, Güney Kore ve Meksika gibi ülkelerin para birimleriyle daha çok takas yapılmaktadır. Çünkü ABD’nin bu ülkelerle olan ticareti büyümektedir.

Euro kullanımı 1999 yılında yaygın olarak kullanılmaya başlandı. Bu tarihten önce, Alman Markı, Fransız Frangı, İtalyan Lireti, Hollanda Guldeni ve Belçika Frangı gibi para birimleri Avrupa’da kullanılmaktaydı ve endekse bu para birimleri dahildi.

Dolar endeksi ne zaman ortaya çıktı? Dolar endeksi, Bretton Woods anlaşmasının sona ermesinden itibaren kullanılmaya başlandı. Bu anlaşmaya göre dolar, bazı para birimleri karşısında sabitlendi. 1 ons altın ise 35 dolar olarak belirlenmişti. Ancak daha sonra ABD, bu anlaşmayı feshetti.

Daha sonra da dolar endeksi ortaya çıkarılarak doların önemli para birimleri karşısındaki değeri ölçülmeye başlandı.

DXY Nedir?

DXY yani Dixie, dolar endeksinin kısaltmasıdır. Dolar endeksi araştırıldığında karşımıza bu terim çıkmaktadır. Farklı ifadelerle de karşımıza çıkabilir. Bunlar USDX ve DX şeklindedir.

Dolar endeksi, 100’lük tabana göre kurgulanmıştır. Bu nedenle 100 üzerinden düşüş ve yükselişler görülebilmektedir. Size grafik de göstereceğim. Oradan bunu daha iyi anlayabilirsiniz.

ABD doları, isminden de anlaşılacağı üzere ABD’nin resmi para birimidir. ABD de günümüzde dünyanın en büyük ekonomileri arasında yer almaktadır. Dolayısıyla dolar fiyatı, birçok ülkeyi yakından ilgilendirir. Bu nedenle de dolar fiyatları yükselir mi düşer mi şeklinde araştırma yaparken dolar endeksine dikkat etmeliyiz.

Endeksi incelediğimizde, artış görürsek doların diğer para birimleri karşısında değer kazandığını düşünebiliriz. Düştüğünde ise doların diğer para birimleri karşısında değer kaybettiğini düşünebiliriz.

Doların bir para birimi karşısında değer kazanması, tüm para birimleri karşısında değer kazandığı anlamına gelmez. Belki de diğer para birimi değer kaybediyordur. Mesela dolar TL paritesi yükseldiğinde, her zaman dolar değer kazanmaz TL değer kaybediyor da olabilir.

Artık dolar endeksinin nasıl hesaplandığına bakarak işlemlerin nasıl yapıldığını ve endeksin nasıl oluştuğunu görebiliriz.

Dolar Endeksi Nasıl Hesaplanır?

dolar endeksi nasıl hesaplanırDolar endeksi hesaplama yapılırken size az önce söylediğim para birimleri sepete eklenmektedir. Bu para birimlerinin geometrik ortalamasına göre de dolar endeksi hesaplanmaktadır. Sizlere bu para birimlerini ve endekste ne kadar etkili olduklarını vereceğim. Buna göre de çeşitli değerlendirmelerin yapıldığını görebiliriz.

Bence En İyi 5 Şirket Puanım
1. Olive Markets
(Türkçe Destek)
4.9
2. FXPro 4.8
3. XM 4.7
4. XTrade 4.5
5. İdealFX 4.4
  • EUR (Euro): %57,6
  • JPY (Japon Yeni): %13,6
  • GBP (İngiliz Sterlini): %11,9
  • CAD (Kanada Doları): % 9,1
  • SEK (İsveç Kronu): %4,2
  • CHF (İsviçre Frangı): %3,6

Para birimlerinin endekse ne oranda etki ettiğini görebiliyoruz. Burada Euro’ya dikkat etmeliyiz. Gördüğümüz üzere endeksin yarısından fazlasına etki ediyor. Bunun nedeni, ABD Doları’nın en çok Euro ile ticaret yapmasından kaynaklı.

Avrupa ülkelerinin çoğu, 1999 yılından bu yana Euroyu resmi para birimi olarak kullanmakta. Böylece büyük bir kıtada önemli bir ticaret hacmi bulunmakta.

Dolar endeksi hesaplama formülü nedir?

DXY = 50.14348112 x EUR/USD^ (-0.576) x USD/JPY^(0.136) x GBP/USD’(-0.119) x USD/CAD^(0.091) x USD/SEK’(0.042) x USDCHF^(0.036)

Yukarıda verdiğim formülle para birimlerinin geometrik ortalamaları alınır ve endeks hesaplanmış olur. Günümüzde otomatik olarak bu endeks hesaplandığı için tek tek hesaplamanıza gerek yok.

Dolar Endeksi Grafiği

dolar endeksi grafiğiEndeksin grafiğine bakarak önemli birkaç noktayı görebiliriz. Grafikte endeksin yıllar içerisindeki dalgalanmalarını görebilirsiniz. Bazen en düşük seviyelerde seyrettiğini bazen de üst seviyelerde gezdiğine şahit olabilirsiniz.

Endeks daha önce de bahsettiğim üzere 1973 yılından bu yana hayatımızdadır. Endeksin en yüksek olduğu yıl, 1985’tir. En düşük olduğu yıl ise 2008’dir. Küresel kriz ile birlikte en düşük seviyelerini görmüştür.

Dolar endeksinin çok yükseldiği yıllarda diğer ülkelerin ekonomileri olumsuz etkilendiği için doların değerinin azaltılmasına yönelik çeşitli çalışmaların yapıldığını görüyoruz.

Dolar Endeksi Nasıl Yorumlanır?

Dolar endeksine bakarak çeşitli yorumlar çıkarılabilir ve böylece dolar ne olur diye tahminlerde bulunulabilir. Bunun için endekse bakarak 100’lük taban üzerinden değer mi kazandığını yoksa değer mi kaybettiğini görebiliriz.

Endekste yer alan para birimlerini inceleyerek yorumlara başlayabiliriz. Burada dikkatimizi en çok çeken para birimi, eurodur. Euro endeksin yarısından fazlasına etki eder. Endekse baktığımızda, Euro Dolar paritesine bakıldığını görüyoruz. Bu nedenle endeks ile Euro dolar paritesinin ters orantılı olduğunu söyleyebiliriz.

Eğer Euro Dolar paritesi artarsa, Euro dolar karşısında değer kazandığı için endekste düşme yaşanır. Eğer bu parite düşerse, dolar Euro karşısında değer kazandığı için endekste artma olur.

Japon Yeni’nin de endeks üzerinde etkili olduğunu görüyoruz. Ancak Euro kadar etkisi bulunmamaktadır.

Endekste meydana gelen artışlar, doların değer kazandığını gösterir. Endeksteki düşüşler ise doların değer kaybettiğini gösterir. Dolar endeksi artıyorsa, doların artacağı yönünde bir yorum yapılabilirken, endeks düşüyorsa da doların düşeceği yönünde bir yorum yapılabilir.

Tabi ki doların düşmesi ya da yükselmesi takas yapılan para birimine de bağlıdır. Daha önce örneğini verdiğim gibi TL karşısındaki değeri, TL’nin değer kazanıp kaybetmesiyle de ilgilidir.

Mesela dolar TL paritesi yükselebilir ancak dolar endeksi yükselmeyebilir hatta düşebilir. Bu durumda TL’nin değer kaybettiği yorumunu yapabiliriz.

Dolar endeksi bize dolar fiyatları hakkında önemli bilgiler verir. Bu nedenle dolar endeksi nedir dikkatlice okuyarak öğrenmenizi tavsiye ediyorum.

İsmim Hamit. 2 yıldır bu blogda deneyimlerimi ve incelemelerimi yazmaktayım. Yaklaşık 10 yıldır da finans piyasaları ile yakından ilgileniyorum. Soru ya da görüşleriniz olursa site içerisinde yorum yapman kısmından sorabilir ya da mail atabilirsiniz.

Aklına Takılanı Sor

Yorumunuzu ya da sorunuzu yazın
Lütfen buraya adınızı giriniz