Parite Nedir? Parite Hesaplama Nasıl Yapılır?

Parite nedir? Parite hesaplama nasıl yapılır? Parite ne demek diye araştıranların işine yarayacak bir yazı ile karşınızdayım. Bu yazımda parite nasıl hesaplanır, dolar euro parite hesaplama konularını ve çok daha fazlasını ele aldım.

Pariteler arasındaki bağlantı, parite çeşitleri, döviz parite hesaplama konuları ile ilgili kafanıza takılan ne varsa bu yazımda cevapları bulabileceksiniz.

Son zamanlarda özellikle euro dolar paritesi ne demek şeklinde sorular almaktayım. Finansal piyasalarla ilgilenenler parite kavramı ile mutlaka karşılaşmıştır. Bu kavramla ilgili merak edilenleri yazımın tamamını okuduktan sonra öğrenebileceksiniz.

Parite Nedir?

Parite ne demek diye baktığımız zaman şöyle bir tanım yapmak mümkün:

Bir ülke para biriminin, başka bir ülke para birimi cinsinden ifade edilmesine parite denir. Bu tanıma ek olarak herhangi bir döviz çifti de parite olarak değerlendirilir.

Örneğin; EUR/USD, USD/TRY, EUR/TRY gibi ifadeler paritedir. Bu nedenle bir para biriminin başka bir para birimi ile değer bakımından ifade edilmesine parite adı verilmektedir.

Döviz çifti, döviz piyasalarında işlem gören iki farklı para birimi için döviz kurunun fiyat teklifidir. Bir döviz çifti, iki farklı para birimi için bir fiyatlandırmadır ve bir para biriminin değeri diğerine karşı fiyatlandırılır.

Para birimleri, bir ISO para birimi kodu veya uluslararası piyasalarda ilişkili oldukları üç harfli alfabetik kod ile tanımlanır. Dolayısıyla, ABD doları için ISO kodu ABD doları olacaktır.

Örneğin uluslararası piyasalarda Euro para birimi EUR şeklinde kısaltılır. Amerikan Doları ise USD ve Türk Lirası TRY şeklinde ifade edilir. Her para biriminin bir kısaltması vardır.

Pariteler de bu kısaltmaların birlikte gösterilmesi ile ifade edilir. Yazılış biçimleri ise araya parantez koyularak örneğin EUR/USD veya araya hiçbir şey koymadan birleşik şekildedir EURUSD gibi.

Finansal piyasalarda en çok alım satım yapılan döviz çifti EURUSD paritesidir. EUR / USD döviz çifti, dünyadaki en likit döviz çifti olarak kabul edilir. USD / JPY dünyadaki en popüler ikinci döviz çifti olarak gösterilir. Parite nasıl okunur diye bakacak olursak aşağıda sizler için bir açıklama yaptım.

Bir döviz çiftinin ilk listelenen para birimi baz döviz, ikinci para birimi ise karşıt döviz olarak adlandırılır. Örnek olarak yine EURUSD paritesini verecek olursak; Euro baz döviz, USD ise karşıt dövizdir.

Temel para biriminin bir birimini satın almak için teklif para biriminin ne kadarının gerekli olduğunu gösterir.

parite ne demek

Yukarıdaki görselde baz döviz nedir, karşıt döviz nedir, parite alış fiyatı nedir, parite satış fiyatı nedir görebilirsiniz. Ayrıca alış satış arasındaki fark da spread olarak tanımlanır. Spread nedir yazımdan detaylara ulaşabilirsiniz.

Bir döviz çifti için bir emir verildiğinde, listelenen ilk para birimi veya temel para birimi satın alınırken, bir döviz çiftinde veya karşıt para biriminde listelenen ikinci para birimi satılır.

EUR temel para birimi (baz döviz) olduğunda ve fiyat yükseldiğinde, bu Euro değerinin güçlendiği ve diğer para biriminin zayıfladığı anlamına gelir. Başka bir deyişle, bir döviz kuru fiyatı yükselirse, temel para birimi güçlenir. Eğer fiyat düşerse, temel para biriminin zayıfladığı anlamına gelir.

Bence En İyi 5 Şirket Puanım
1. Olive Markets
(Türkçe Destek)
4.9
2. FXPro 4.8
3. XM 4.7
4. XTrade 4.5
5. İdealFX 4.4

Parite Ne Demek?

Kelime anlamı olarak parite ne demek baktığımızda; nominal değer anlamına gelmekte olan “ par value” teriminden geldiğini görmekteyiz. Türkçe’de ise döviz çifti olarak adlandırılmaktadır.

Döviz çiftleri alım satımları, forex piyasası olarak da bilinen döviz piyasasında gerçekleştirilir. Finans dünyasının en büyük ve en likit piyasasıdır. Bu piyasa, para birimlerinin alınmasına, satılmasına, değiş tokuşuna ve spekülasyonuna izin verir. Aynı zamanda uluslararası ticaret ve yatırım için para birimlerinin dönüştürülmesini sağlar. Forex piyasası haftanın beş günü, günde 24 saat açıktır (tatiller hariç) ve büyük miktarda işlem hacmi oluşmaktadır.

Tüm forex işlemleri, bir para biriminin aynı anda satın alınmasını ve diğerinin satışını içerir, ancak döviz çiftinin kendisi tek bir birim olarak satın alınan veya satılan bir enstrüman gibi düşünülebilir.

Bir forex aracı kurumu ile hesap açıp bir döviz çifti satın aldığınızda, temel para birimini satın alır ve karşıt para birimini satarsınız. Tersine, döviz çiftini sattığınızda temel para birimini satarsınız ve karşıt para birimini alırsınız.

Döviz çiftleri ile alım satım yaparken, bir para birimini diğerini satın almak için satarsınız. Tersine, emtia veya hisse senedi ticareti yaparken, o malın bir birimini veya belirli bir hisse senedinin bir dizi hissesini satın almak için nakit para kullanırsınız.

Faiz oranları ve ekonomik büyüme veya gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) gibi döviz çiftleriyle ilgili ekonomik veriler, bir döviz çiftinin fiyatlarını etkiler.

Parite Çeşitleri Nelerdir?

Dünyadaki para birimleri kadar çok döviz çifti vardır. Para birimleri, gelip gittikçe var olan döviz çiftlerinin toplam sayısı değişir. Tüm döviz çiftleri, bir çift için günlük olarak işlem gören hacme göre kategorize edilir.

Pariteler içerisinde bulunan dövizlere göre çeşitlere ayrılmaktadır. Bu parite türleri arasında majör, minör ve egzotik pariteler bulunur. Şimdi gelin bunların ne anlama geldiğine yakından bakalım.

Majör Pariteler

En çok işlem gören döviz çiftleridir. Majör pariteleri finansal piyasada işlem yapan hemen hemen herkes duymuştur.

Yaygın olarak işlem gören bir döviz çifti olan Euro/Dolar paritesi bir majör paritedir. EUR / USD olarak gösterilir. Aslında, dünyanın en likit döviz çiftidir çünkü en çok işlem gören döviz çiftidir.

ABD doları karşısında en çok işlem yapan para birimleri, aşağıdakileri içeren majör döviz çiftleri olarak adlandırılır:

  • EUR / USD veya Euro ile ABD Doları
  • USD / JPY veya Dolar ile Japon Yeni
  • GBP / USD veya İngiliz Sterlini ile dolar
  • USD / CHF veya Dolar ile İsviçre Frangı
  • AUD / USD veya Avustralya doları ile ABD doları
  • USD / CAD veya Kanada doları ile ABD doları

Minör ve Egzotik Pariteler

ABD doları ile ilişkili olmayan döviz çiftleri küçük para birimleri veya çapraz döviz çiftleri olarak adlandırılır. Bu çiftler biraz daha geniş spread oranlarına sahiptir ve majör pariteler kadar likit değildirler, ancak yine de yeterince likit döviz çiftleridir.

En çok işlem gören minör pariteler, tek tek para birimlerinin de majör olduğu döviz çiftleri arasındadır. Bazı kesişme örnekleri EUR / GBP, GBP / JPY ve EUR / CHF’dir.

Egzotik döviz çiftleri, gelişmekte olan piyasaların para birimlerini içerir. Bu çiftler o kadar likit değildir ve spreadler çok daha geniştir. Egzotik döviz çiftine bir örnek olarak USD/TRY verilebilir.

Parite Hesaplama Nasıl Yapılır?

Parite nasıl hesaplanır sorusunun cevabını bu başlıkta sizlerle paylaşıyorum. Aslında parite hesaplama zannedildiği kadar zor değildir. Aşağıdaki görselde gösterildiği gibi paritede yer alan para birimlerinden baz döviz, karşıt dövize bölünür ve parite değeri sonucuna ulaşılır.

parite hesaplama

EUR/USD paritesini ele alalım. Parite hesaplama yaparken Euro pay kısmında Dolar ise payda kısmında yer alır. Bu sayede 1 Euro ile kaç Dolar alınabileceği hesaplanabilir.

Diyelim ki Euro Dolar paritesi 1,21 seviyesinde olsun. Bu da 1 Euro ile 1,21 Dolar alınabileceğini göstermektedir. Burada baz dövizi 1 birim olarak kabul edip bu 1 birim karşılığında ne kadar karşıt döviz alınabileceğini görüyoruz.

Bir işlem açtığınızda baz dövize göre, kar/zarar hesabı yaparken de karşıt dövize göre hesap yapılmaktadır. Aşağıda bir örnekle bu durumu açıklayalım.

EUR/USD paritesi 1,21 iken 1000 Euro alım yaptığınızı varsayalım. Peki parite 1,30 olduğunda ne kadar kar elde edersiniz?

Bunu hesaplarken son fiyattan ilk fiyat çıkartılır. 1,30 – 1,21 = 0,09 elde edilir. 1000 Euro yatırım yaptığınız için 1000 x 0,09 = 90 Dolar kar elde edersiniz. Gördüğünüz üzere işlemi baz dövize yani Euro’ya göre yaptınız fakat kar Dolar cinsinden ifade edildi.

Bu işlemi şu şekilde de yapabilirsiniz. Başlangıçta 1,21 den 1000 Euro almıştınız. Bu da 1210 Dolara eşittir. Fiyat yükselip 1,30 olduğunda 1300 Dolara çıktı. Sonuç olarak 1300 – 1210 işleminden 90 dolar elde edildiği sonucuna ulaşılır.

Bu iki yoldan birini kullanarak döviz çiftleri ile yaptığınız işlemlerde ne kadar kar veya zarar oluştuğunu kolaylıkla hesaplayabilirsiniz.

İsmim Hamit. 2 yıldır bu blogda deneyimlerimi ve incelemelerimi yazmaktayım. Yaklaşık 10 yıldır da finans piyasaları ile yakından ilgileniyorum. Soru ya da görüşleriniz olursa site içerisinde yorum yapman kısmından sorabilir ya da mail atabilirsiniz.

Aklına Takılanı Sor

Yorumunuzu ya da sorunuzu yazın
Lütfen buraya adınızı giriniz